شکارچی

Description

سَنجاقَک (Sanjāghak) حشره‌ای است از راسته سنجاقک سانان (Odonata). واژه سنجاقک در پارسی به بدن (شکم) سنجاق مانند اعضای این گروه اشاره دارد. البته در زبان انگلیسی به کل این گروه Dragonflies گفته می‌شود اما در بیان علمی تر سنجاقک به گروه Damselflies و آسیابک به گروه Dragonflies به صورت خاص اشاره دارد. Odonata از (Odous:دندان) به معنی دندان داران است که به قطعات دهانی جونده و نیرومند نیز اشاره دارد.



این راسته از حشرات یکی از قدیمی‌ترین گروه حشرات بالدار معروف به کهن بالان (Palaeoptera) پس از یکروزه‌ای هاست(Ephemeroptera) ظهور این حشرات را همزمان با ابتدای پرمین می‌دانند. کشف یک فسیل از بال عقبی یک سنجاقک غول پیکر به طول 7.5in (به نظر می‌رسد گستره بال و جثه حدود 70cm)مربوط به دوره پرمین و ۲۸۰ میلیون سال قبل و یک فسیل کامل دیگر در آلمان با گستره 20.3cm مربوط به ژوراسیک تأیید کننده این مطلب است.



سریعترین حشره پرنده از نظر سرعت نیز به Odonata گونه‌ای سنجاقک استرالیایی تعلق دارد. با توجه به نحوه زندگی در مراحل لاروی و بالغ و خصوصیت شکارگری دارای شرایط اختصاصی و اندامهای شکارگر ویژه‌ای اند. شکل پاها در این گروه به صورت سبد درآمده است تا راحت تر شکار را در بر بگیرد قطعات دهانی به صورت جونده بسیار قوی می‌باشد.



از آنجا که به صورت عمومی شکار می‌کنند ممکن است بعضی از حشرات مفید هم در لیست غذایی آنها یافت شود.



گرچه نمی‌توان آها را آفت این گروه محسوب نمود زیرا نقش مفید پررنگ تری دارند. در دوران لاروی با تغذیه از لارو دوبالان و سایر موجوداتی که می‌توانند مضر باشند در کنترل جمعیت گروه‌های ساکن زیستگاه‌های آبی نقش مهمی دارند گرچه ممکن است ماهی‌های کوچک طعمه آنها باشند اما خود آنها نیز می‌توانند غذای مفیدی برای ماهی‌های بزرگتر باشند.



سنجاقک‌ها شکارچیان سریعی هستند که طعمه خود را در هوا شکار می‌کنند آنها به طور استثنایی قدرت دید بالایی دارند و می‌توانند حشرات در حال پرواز را تعقیب کنند و با کمک پاهای تیغه دار خودشکار را به آسانی در هوا بگیرند، حالت پاها شکل سبد مانندی را می‌سازد که به منظور تمرکز بیشتر روی طعمه کاربرد دارد.

سنجاقک امپراتور آبی (Anax imperator) در جلگه‌های روستای خلیفه محله رودسر استان گیلان



این گروه از حشرات موجوداتی دوگانه زیست هستند. دوران لاروی حشره که قسمت طولانی‌تر زندگی است به صورت کاملاً وابسته به محیط آبی مشخص است طرح بالغ حشره با چهاربال ظاهر می‌شود که این حالت کوتاه می‌باشد (چند روز تا دو ماه). چشمان مرکب بزرگ اند، شاخک‌ها کوتاه و همگی آزادزی هستند.



مزو و متا تورکس در هم ادغام شده است و شکم متشکل از ۱۱ بند می‌باشد (در برخی منابع به ۱۰ بند اشاره شده). اندام جنسی نرها کاهش پیدا کرده اما دارای اندام ثانویه جفت گیری و ضمیمه جنسی در قسمت شکمی و در بند۲و ۳ می‌باشند. قسمت تخمگذاری ماده‌ها یا با اندام تخمگذار یا بدون آن است.



هر دو جنس از نظر اندازه و زیستگاه مشابه‌اند، اما اغلب در الگوهای رنگ سینه و شکم، پاها یا بالها تفاوت‌هایی دارند.



در حال حاضر سه زیر راسته از این حشرات وجود دارد:



زیر راسته Zygoptera (سنجاقک‌ها) ظاهر سنجاق گونه و ظریف تر



زیر راسته Anisoptera(آسیابک‌ها) ظاهر بال‌ها حالت باله‌های آسیاب‌های قدیمی هلندی دارد



زیر راسته Anisizygoptera



زیر راسته آخر نمونه‌ای است که در واقع فسیل زنده محسوب می‌شود و تنها یک جنس و دوگونه دارد که یکی در ژاپن و دیگری در هیمالیای مرکزی وجود دارد.



دو زیر راسته اولی در سراسر زمین غیر از مناطق منجمد پراکندگی دارند و تنوع اصلی آنها در مناطق گرمسیری است.



Zygoptera گروه ابتدایی تر اند و به نظر می‌رسد گروه Monophyletic باشند. معمولاً دارای پرواز رقص مانند و فعالیت شکاری تغذیه‌ای کمتری نسبت به Anispptera می‌باشند. Anisoptera پرواز قدرتمندی دارند و احتمالاً گروه Monophyletic نیستند.

Comments

Details

  • 43
  • 0
  • 0
  • 0

Author

Bardia Hami Bardia Hami

Bardia

Color Palette

EXIF Data

Model Nikon D7200

Lens 18-140

Focal Length 55mm

Shutter Speed 1/125

Aperture f10

ISO 200

Taken At Mon, Jun 5, 2017 9:52 AM

Tags

Share This مکانبین

More From مکانبین

ساحل فريدونكنار کویر سه قلعه مجسمه ابوالحسن خرقانی ســــد مــــــــهاباد  تپه های رنگین کمانی - کویر اشتهارد گیلان و گردشگری شاه نعمت‌الله ولی ییلاق سلانسر همنوردان از مجموعه ی مرگ دیگری زخم ها کوچه باغهای پاییز