گنبد جبلیه کرمان

Description

گنبد جبلیه یا گنبد گبری که در شهر کرمان قرار دارد یکی از نقاط دیدنی این شهر است و یکی از زیباترین آثار هنر معماری ایران به شمار می رود.



این گنبد که در ضلع غربی میدان صاحب الزمان واقع شده، تاریخ بنای آن به اواخر دوره ساسانی و یا اوایل دوره اسلامی باز می گردد. ساختمان گنبد از استحکام بالایی برخوردار است و علت آن را در استفاده از شیر شتر به جای آب می دانند.



این گنبد ۸ ضلعی تماما از سنگ است و عرض پی آن نیز در پایه به ۳ متر می‌رسد. در ۸ طرف گنبد جبلیه، ۸ در به عرض ۲ متر قرار دارد که امروزه تنها یکی از آنها باز است.



سقف گنبد از آجر ساخته شده و داخل آن ظاهرا دارای تزیینات گچبری بوده که قسمت بالای آن ریخته و قسمت پایین بنا اگر تزییناتی هم داشته از بین رفته است. مصالح به کار رفته در دیوارها سنگ لاشه با ملات گچ از بیرون و آهک از داخل است.



از تاریخ بنا و منظور از ساختمان این گنبد مطلبی ذکر نشده است. سر پرسی سایکس در کتاب هشت سال در ایران می‌نویسد: «از قبرستان که رد می‌شوید یک ساختمان هشت ضلعی سنگی خواهید دید که گنبدی به شکل دو هلال بر آن قرار گرفته و قطر داخل آن ۱۸ فوت و هر طرفی نیز ۱۸ فوت و نوک آن اجری و منتهی الیه آن دایره می‌باشد. این محل را جبلیه می‌نامند و تنها ساختمان سنگی کرمان همین گنبد جبلیه‌ است.» ایرانیان معتقدند که این محل آتشکده یا مقبره یکی از زرتشتیان بوده و برخی نیز عقیده دارند که مزار سید محمد تباشیری است.



برخی این گنبد را متعلق به سلجوقیان می‌دانند. ولی این ادعا درست نیست. جبلی تحریف یافته کلمه گبری است و بر طبق قواعد اشتقاق های فارسی گ به ج بدل شده‌ است. قدمت این گنبد را از این کلمه که آن را گنبد گبر نیز گفته‌ اند می‌توان حدس زد که شاید مربوط به پیش از اسلام باشد و از بناهای زرتشتی و گبری است. گرچه استیل آن با استیل آتشکده تطابق ندارد. از سبک معماری آن نیز استنباط می‌شود بنای مذکور مربوط به اواخر دوره ساسانی می‌باشد که اوایل اسلام تعمیر و مرمت شده‌ است و یا اینکه در اوایل اسلام با الهام از معماری ساسانی بنا گردیده‌ است. در اطراف این بنا جنگل کاری شده و درختان سرو و کاج آن جنگلی با نام جنگل قائم را تشکیل داده‌ اند که از تفرجگاه‌ های کرمان است.

گنبد جبلیه در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی به ثبت آثار ملی رسید و در سال ‪۱۳۸۳‬ پس از مرمت به گنجینه جبلیه (کتیبه‌ های تاریخی) تبدیل شد.

Comments

Details

  • 123
  • 3
  • 0
  • 0

Author

Bardia Hami Bardia Hami

Bardia

Color Palette

EXIF Data

Model Nikon D7200

Lens 50mm

Focal Length 50mm

Taken At Wed, Jan 11, 2017 11:58 PM

Tags

Share This مکانبین

More From مکانبین

سد سلیمان تنگه غروب باغ انگور جنگل های زیبای بومهن  در این گذر چه عمرها که گذر نکرد سنگ چشم خاکستری شیراز کلاغ هم میتونه خوشگل  باشه  :-) غروب سیلوئیت(ضد نور) کهکیلویه و بویر احمد.سی سخت بهشت همین نزدیکیست آزاد و رها در طبیعت

Favorites 3

پوریا شکری Meysam360 (m.Taheri) Sahar boroun